Sách: Khéo Dụng Tâm - Tiến Thêm

TIẾN THÊM

Thiền là danh từ chỉ cho bản tâm thanh tịnh sáng biết nơi mỗi người. Chúng sanh do quên tâm mình nên bị mê mờ, rơi vào loạn động sanh diệt, khiến sai lầm, chịu khổ. Muốn hết khổ, chỉ cần trở lại tâm Thiền. Bởi tâm ấy vốn sẵn đầy đủ diệu lực cho chúng ta tự vượt thoát tất cả, các khổ vui trong đời không đến kịp. Con đường vào Thiền nhận lại bản tâm tựu trung có hai lối. Hoặc là ngay đây trực nhận. Chưa thể như thế thì khéo dụng tâm tu tập dần.

Hành giả thực hành Thiền cần trải qua các bước căn bản để được suốt thông, rỗng rang, tu tiến, không bị các trở ngại. Ban đầu phải biết điều thân, điều tâm, dụng công trên cảnh tịnh và cả trong các sinh hoạt, cảnh động. Các bước này thực hành một cách có căn bản, kỹ lưỡng, sẽ hỗ trợ cho việc tiến đạo. Ngược lại, nếu qua loa, cẩu thả, chắc chắn sẽ bị chướng ngại, có khi không thể tiếp tục hành Thiền. Tuy trải qua nhiều giai đoạn thực hành khác nhau, nhưng tất cả đều có chung một quy tắc chính là phải khéo buông xuống, buông thư để thân tâm rỗng rang, rỗng suốt, có khi là rơi rụng, vỡ vụn. Tiếp theo đó, hành giả khéo dụng tâm, đảm bảo là đang giác sáng – an nhiên. Nếu giác sáng mà thiếu an nhiên, sẽ bị căng thẳng. Nếu an nhiên nhưng sức giác sáng yếu thì dễ vô ký, hôn trầm. Cần khéo ngay một tâm buông thư, bình thường, an nhiên, giác sáng, sống thẳng đó là đang dụng công. Bởi khéo sống như thế là đang khế với tự tánh vô sanh – sáng biết trùm khắp. Có khế hợp như vậy mới có lúc tánh này bùng vỡ, cho ta diệu lực bất khả tư nghì[11].

Cứ thế, luôn sống trở về tự tánh giác sáng như thế để tu hành. Trên bất kỳ cảnh tịnh hay cảnh động nào, hành giả cũng luôn buông thư, trở lại tâm mình để hạ thủ. Nhưng có thời điểm phải đối diện với quá nhiều các công việc từ sáng đến tối, trải qua nhiều ngày khiến chúng ta quá tải, hoàn cảnh không cho phép mình có điều kiện để buông thư tỉnh lặng như trên thì phải tu làm sao? Đây là việc cần biết để tiến thêm.

Bởi công phu như trên chỉ là những bước chập chững trong thời kỳ còn tập sự. Nếu dừng ngang đó, hành giả chưa nếm được diệu đạo bình thường mà phi thường đã sẵn nơi chính mình. Do vậy, khi công phu tương đối thuần thục, hoàn cảnh đẩy đưa chúng ta đến chân trời mới với bài tập khó hơn để có cơ hội tiến thêm. Cụ thể lúc này, hành giả không cần khởi tâm thêm bớt, tiến tới hay thụt lùi. Có nghĩa, ‘không nghĩ là có thêm nữa mình vẫn vậy’ hoặc ‘muốn bớt duyên’ để mình buông thư, an nhiên, dễ dụng công. Đồng thời, cũng không luôn cả tâm ‘đón nhận’ hoặc khởi tâm ‘để mặc kệ’. Sẽ có lúc bỗng nhiên trả lại tự tánh mặc tình biết khắp. Tánh tự sáng rỡ, rạng ngời. Lúc này, công việc là công việc, mình là mình, hai bên không can hệ gì nhau nhưng rành rành rỡ ràng trong nhau. Chỉ cười thôi! Tuy thấy rõ việc và mình mà không phải khởi tâm động niệm thấy có hai tướng công việc và mình. Cứ thế mà sống, không khởi gì thêm dù là chân tâm hay Phật tánh. Dám đẩy mình vào chỗ không còn an toàn như thường ngày, mới có lúc tâm tự vụt thoát. Đây chỉ là gợi ý, muốn đến trong ấy thì mỗi vị phải tự mình dám thực hành. Bởi việc này không nằm trên lý thuyết, học hiểu.

Nói là tiến thêm tức nỗ lực để tiến thêm cho đạt đến rốt ráo viên mãn tâm tánh giác ngộ chính mình, không phải hài lòng an yên vào bất cứ điền địa nào. Bởi có một nơi an ổn, một nơi để tránh lìa, tức còn ngăn ngại, chưa khế Phật đạo, chúng ta chưa được tự tại, chưa thực sự thoát khỏi sự chi phối của sanh tử, khổ đau. Là người có duyên với việc hướng thượng, sẽ không ngại khó khăn và tiến tới, bởi việc này trong tầm tay mỗi người.